Onze visie op educatie

Wat hebben de meeste milieu-geëngageerde burgers gemeen? Het zijn de tedere herinneringen aan de kindermomenten waarin ze in de natuur opgingen en bijvoorbeeld in beekjes speelden, boomhutten bouwden, kikkers vingen, en de natuur omvormden tot een denkbeeldige speelwereld. De ongebonden tijd die kinderen in de natuur doorbrengen kan zowaar de heuglijkste zijn.

Het is hoogstwaarschijnlijk dat kinderen die hun tijd in de natuur besteden en een gevoel van verbondenheid met planten en dieren ontwikkelen, opgroeien tot actieve milieubeschermers. Tot de gunstige effecten die het engagement voor de natuur op jonge leeftijd met zich kan meebrengen, horen ook een beter lichamelijke gezondheid, een sterker immuunsysteem, en een lager stressgehalte.

Liefde voor de zee stimuleren bij kinderen

Kinderen respect voor de natuur en interesse voor het milieu bijbrengen, moet op een leeftijdsgeschikte manier gebeuren. Veel opvoeders en ouders die het goed menen, denken dat kinderen vanaf de jongste leeftijd volledig ingelicht moeten worden over ernstige milieuproblemen zoals de uitsterving van planten- en diersoorten, ontbossing, overbevissing en klimaatverandering. Zulke diepe thema’s worden echter beter pas aangehaald wanneer kinderen zich beginnen te interesseren voor maatschappelijke acties.

Wanneer kinderen met gelijkaardige kwesties worden geconfronteerd vooraleer ze de cognitieve rijpheid en achtergrondkennis hebben verworven die vereist zijn om met deze problemen te kunnen omgaan, of vooraleer zij de gelegenheid hebben gekregen om een band met de natuur te ontwikkelen, kan zo’n informatie een averechtse uitwerking hebben. Kinderen kunnen dan “ecofobisch” worden waarbij de natuur en ecologische problemen hen afschrikken en ze zich niet zullen engageren voor deze problemen eens ze volwassen zijn. 

Respect voor de natuur bij kinderen kan op talrijke manieren worden gestimuleerd. Uitstapjes naar dierentuinen, aquaria en musea, evenals alledaagse activiteiten en om hun omgeving te verkennen, kunnen een band met natuur en dieren doen ontstaan. 

Plaatsgebonden opvoeding

Plaatsgebonden opvoeding onderstreept het belang om kinderen op jonge leeftijd vertrouwd te maken met de natuur voordat men hen vraagt de natuur te redden. Opvoeder David Sobel stelt voor milieu-educatie zo te hervormen dat ze ook plaatsgebonden ervaringen insluit, en oppert in dit opzicht om de aangeboren neiging van kinderen om banden met de natuur te koesteren een duwtje in de rug te geven.

Jonge kinderen, zo stelt Sobel, kunnen procesmatig zorg beginnen dragen voor dier en natuur in hun nabije omgeving, ongeacht of dat bomen of woonblokken zijn. Omdat het door voortdurende aanraking en ervaringen in de natuur is dat kinderen het snelst bijleren, kan verwacht worden dat positieve ervaringen regelmatig zullen voorkomen. Het bevorderen van natuurervaringen vlakbij huis — bijvoorbeeld in stadsparken — levert grote voordelen op zonder heel wat tijd of energie te vereisen. Hierdoor wordt een sterke band met de natuur tot stand gebracht, welke het kind met een “gevoel van verwondering” en een blijvende passie voor de natuurlijke omgeving zal vervullen.

Kleuters

Bij kinderen van de leeftijd van drie tot en met zes jaar moet het inlevingsvermogen met de natuur vooropgesteld worden. Wanneer kinderen zich in de natuur begeven, kunnen we hen ertoe aanmoedigen om gevoelens te koesteren voor dieren en planten waarmee zij mogelijk in contact komen. Deze emotionele band zal hen het inzicht bijbrengen dat alle fauna en flora met elkaar verbonden zijn. Verhalen, liedjes, nauwe ontmoetingen met dieren en seizoensfestiviteiten vormen in dit opzicht uitstekende activiteiten.

Lagere school

Bij kinderen van zeven tot en met elf jaar vormt het verkennen van de natuur een belangrijke fase in de ontplooiing van een relatie met de natuur. Het hart van de kindertijd valt samen met een kritische periode waarin kinderen een band beginnen te kweken met de ecosystemen van hun omgeving. Door hun groeiende kennis van de omgeving is dit het moment om hen te doen opgaan in de mogelijkheden die hun door de natuurlijke omgeving worden aangereikt. Forten bouwen, denkbeeldige werelden scheppen, jagen en plukken, op schattenjacht gaan, landkaarten maken, dieren verzorgen, tuinieren, knutselen enzovoort zijn voor deze fase uiterst geschikte activititeiten.

Tips voor kinderen

  • Verken jouw “pad naar de oceaan”: vind waar je woont op een kaart en “ga met de stroom mee” door de weg te achterhalen die een vis vanaf jouw huis zou afleggen als hij de stromen en de rivieren tot de kust zou volgen.
  • Wat is jouw favoriete zeedier? Vraag jouw ouders of leraar(es) om je te helpen bij jouw verkenningstocht en achterhaal waar het dier leeft, wat het eet en andere fraaie dingen! Of stel voor dat SFF bij jou in de les komt vertellen over je favoriete dier!
  • Toon je liefde voor oceaandieren: teken de oceaan onder de golven zoals jij jou hem zou inbeelden. Stuur dan je tekening of een foto ervan op naar de postbus van Sea First Foundation en bekijk hem later op onze website samen met tekeningen van nog veel andere kinderen uit België en Nederland!
  • Wees een oceaandetective: vraag jouw ouders om jou en een vriend naar een nabijgelegen meer, rivier of kust te brengen. Verken de omgeving en ga op zoek naar dieren en natuurlijke schatten. Heb je een foto-apparaat? Neem dan een foto en stuur hem via de post of email door naar Sea First Foundation. Vinden wij je foto geslaagd, dan komt hij op onze website te staan. Zo kan je je avontuur delen met de hele wereld! Vind je op je detectivetoch troep en afval, recycleer of gooi die in de vuilnisbak en draag zo een steentje bij aan de gezondheid van de oceanen!
  • Besteed meer tijd buitenshuis: plant deze lente met jouw ouders een biologische tuin en kweek een aantal van jouw eigen groenten. Vraag je ouders om jou een helpende hand toe te steken bij het planten in de achtertuin of in afzonderlijke bakken.
  • Organiseer een feestje ter ere van de oceanen! Op 8 juni wordt wereldwijd Wereldoceaandag gevierd. Jij en jouw klasgenoten kunnen dan een feestje met het thema “onder de zee” op school plannen. Je kan natuurlijk ook een van onze enthousiaste docenten uitnodigen om die week over een thema naar jouw keuze te komen spreken en zo ook je klasgenootjes te informeren over het belang van en de problemen met onze oceanen. Neem zeker foto's van je feetstje en mail deze door naar SFF.
  • Schrijf een lied of gedicht over en voor de oceanen en stuurt het naar ons op. Wij delen het op onze website met de rest van de wereld, net zoals jouw tekeningen en foto's.
  • Organiseer een echt leuke geldinzamelingsactie — zoals de verkoop van koekjes in de vorm van zeesterren of jouw favoriete oceaandier — en schenk het geld aan een natuurbeschermingssorganisatie, zoals Sea First Foundation, die probeert een verschil uit te maken voor de oceanen.
  • Deel jouw liefde voor de oceanen: vertel vandaag aan twee vrienden waarom je van oceanen houdt en hoe wij ze met ons allen kunnen beschermen. Het helpt echt om de dingen waaraan je belang hecht te delen met anderen!

Tieners engageren

Waarom de jeugd?

Een opiniepeiling in de Verenigde Staten, geeft aan dat jongeren tussen 12 en 17 jaar meer bezorgd zijn om de oceanen, de klimaatverandering en andere verwante problemen dan volwassenen . Ze blijken ook in grotere mate bereid te zijn om deze problemen aan te pakken. Verder treedt naar voren dat jongeren veel invloed uitoefenen op hun familie omdat ouders de neiging hebben hun kinderen te beschouwen als beter ingelicht over milieuproblemen. Algemeen geldt dat jongeren sterk de mening zijn toegedaan dat elk individu zijn verantwoordelijkheid moet nemen voor de bescherming van het milieu, en dat het beschermen van oceanen een belangrijk onderdeel van milieubescherming is. Uit het onderzoek blijkt dat jongeren in de grootste mate bezorgd zijn om de gezondheid van de wereldoceanen. Ook geloven ze dat de oceanen in de toekomst minder gezond zullen zijn dan vandaag. Tieners en twintigers vormen daarom een sleutelpubliek waarover men meer dient te weten te komen en waarop men zich specifieker en intensiever dient te richten, niet alleen met het oog op natuurbehoud en educatie, maar ook met het opzet om de jeugd te mobiliseren voor betekenisvolle acties ten voordele van het milieu.

De geschikte leeftijd om in actie te komen

Wanneer kinderen elf of twaalf jaar oud worden, ontwikkelt zich een almaar toenemende interesse voor maatschappelijke activisme. Wanneer kinderen zich bewust beginnen te worden van het “zelf” van de adolescentie en een gevoel van verbondenheid met de maatschappij gewaarworden, gaat hun drang om de wereld te redden van nature groeien. Het verkennen van de wildernis, dat tijdens de adolescente periode de rug wordt toegekeerd, maakt plaats voor een jongerenactivisme dat positieve milieuveranderingen teweegbrengt. Recyclageprogramma’s op school organiseren, gemeentelijke milieuverordeningen helpen goedkeuren, getuigenissen afleggen op verhoren, schooluitstappen programmeren en maken, zijn allemaal activiteiten die zich uitstekend lenen voor het vergroten van jongerenbetrokkenheid. Degelijke schoolprogramma’s zullen ook rekening houden met de behoefte aan overgangsrites naar het einde van deze periode toe. Deze overgang naar volwassenheid gaat gepaard met de tweevoudige uitdaging van eenzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Onverwachte voordelen

Het maatschappelijke engagement van jongeren kan allerlei positieve resultaten met zich meebrengen. Niet alleen hebben we het hier over materiele milieuverbeteringen, maar ook over de bijdrage van adolescenten aan "burgerschapstradities" zoals democratie, maatschappelijk werk en sociale rechtvaardigheid. De ontluikende belangstelling die jongeren voor maatschappelijke activiteiten voor de dag leggen, kan geörienteerd worden op zowel de ontiwkkeling van individu en gemeenschap als op de verbetering van milieu. Collectieve acties met een maatschappelijk doel zullen een langetermijneffect hebben op de gemeenschapsstructuren en op de overgang van jeugd naar volwassenheid. Maatschappelijke en ecologische acties kunnen ook leiden tot studiebeurzen en beloningen. Deze kunnen voor de jongeren een drijfveer zijn om zich in te zetten.

website by Studio Enden